(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.29. అధ్యాయః 029
అథానుగీతాపర్వ-2
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేనార్జునంప్రతి యాగీయహింసాయా అధర్ంయత్వాభావప్రతిపాదకాధ్వర్యుయతిసంవాదానువాదః॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

బ్రాహ్మణ ఉవాచ।

గంధాన్న జిఘ్రామి రాసాన్న వేద్మి
రూపం న పశ్యామి న చ స్పృశామి।
న చాపి శబ్దాన్వివిధాఞ్శృణోమి
న చాపి సంకల్పముపైమి కంచిత్॥ 14-29-1(93186)
అర్థానిష్టాన్కామయతే స్వభావః
సర్వాంద్వేష్యాన్ప్రద్విషతే స్వభావః।
కామద్వేషానుద్భవతః స్వభావా-
త్ప్రాణాపానౌ జంతుదేహాన్నివేశ్య॥ 14-29-2(93187)
తేభ్యశ్చాన్యాంస్తేషు నిత్యాంశ్చ భావా-
న్భూతాత్మానం అక్షయేఽహం శరీరే।
తస్మింస్తిష్ఠన్నాస్మి సక్తః కథంచి-
త్కామక్రోధాభ్యాం జరయా మృత్యునా చ॥ 14-29-3(93188)
అకామయానస్య చ సర్వకామా-
నవిద్విషాణస్య చ సర్వదోషాన్।
న మే స్వభావేషు భవంతి లేపా-
స్తోయస్య బిందోరివ పుష్కరేషు॥ 14-29-4(93189)
నిత్యస్య చైతస్య భవంతి నిత్యా
నిరీక్ష్యమాణస్య బహూన్స్వభావాన్।
న సజ్జతే కర్మసు భోగజాలం
దివీవ సూర్యస్య మయూఖజాలం॥ 14-29-5(93190)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
అధ్వర్యుయతిసంవాదం తం నిబోధ యశస్విని॥ 14-29-6(93191)
ప్రోక్ష్యమాణం పశుం దృష్ట్వా యజ్ఞకర్మణ్యథాబ్రవీత్।
యతిరధ్వర్యుమాసీనో హింసోయమితి కుత్సయన్॥ 14-29-7(93192)
తమధ్వర్యుః ప్రత్యువాచ నాయం ఛాగో వినశ్యతి।
శ్రేయసా యోక్ష్యతే జంతుర్యజ్ఞాచ్ఛ్రుతిరియం తథా॥ 14-29-8(93193)
యో హ్యస్య పార్థివో భాగః పృథివీం స గమిష్యతి।
యదస్య వారిజం కించిదపస్తత్సంప్రవేక్ష్యతి॥ 14-29-9(93194)
సూర్యం చక్షుర్దిశః శ్రోత్రే ప్రాణోఽస్య దివమేవ చ।
ఆగమే వర్తమానస్య నమే దోషోస్తి కశ్చన॥ 14-29-10(93195)
యతిరువాచ। 14-29-11x(7832)
ప్రాణైర్వియోగే చ్ఛాగస్య యది శ్రేయః ప్రపశ్యసి।
ఛాగార్థే వర్తతే యజ్ఞో భవతః కిం ప్రయోజనం॥ 14-29-11(93196)
అను త్వాం మన్యతే మాతా అను త్వాం మన్యతే పితా।
మంత్రవిజ్ఞానమున్నీయ పరివర్తే విశేషతః॥ 14-29-12(93197)
ఏవమేవానుమన్యేరంస్తాన్భవాంద్రష్టుమర్హతి।
తేషామనుమతిం శ్రుత్వా శక్యా కర్తుం విచారణా॥ 14-29-13(93198)
అధ్వర్యురువాచ। 14-29-14x(7833)
ప్రాణా అప్యస్య చ్ఛాగస్య ప్రాపితాస్తే స్వయోనిషు।
శరీరం కేవలం శిష్టం నిశ్చేష్టమితి మే మతిః॥ 14-29-14(93199)
ఇంధనస్య తు తుల్యేన శరీరేణి విచేతసా।
హింసా హి యష్టుకామానామింధనం పశుసంజ్ఞితం॥ 14-29-15(93200)
అహింసా సర్వధర్మాణామితి వృద్ధానుశాసనం।
యదహింస్రం భవేత్కర్మ తత్కార్యమితి విద్మహే॥ 14-29-16(93201)
అహింసేతి ప్రతిజ్ఞేయం యది వక్ష్యాంయతః పరం।
శక్యం బహువిధం వక్తుం భవతా కార్యదూషణం॥ 14-29-17(93202)
అహింసా సర్వభూతానాం నిత్యమస్మాసు రోచతే।
ప్రత్యక్షతః సాధయామో న పరోక్షముపాస్మహే॥ 14-29-18(93203)
అధ్వర్యరువాచ। 14-29-19x(7834)
భూమేర్గంధగుణాన్భుంక్ష్వ పిబస్యాపోమయాన్రసాన్।
జ్యోతిషాం పశ్యతే రూపం స్పృశస్యనిలజాన్గుణాన్॥ 14-29-19(93204)
శృణోష్యాకాశజాఞ్శబ్దాన్మనసా మన్యసే మతిం।
సర్వాణ్యేతాని భూతాని ప్రాణా ఇతి చ మన్యసే॥ 14-29-20(93205)
ప్రాణాదానే నివృత్తోసి హింసాయాం వర్తతే భవాన్।
నాస్తి చేష్టా వినా హింసాం కిం వా త్వం మన్యసే ద్విజ॥ 14-29-21(93206)
యతిరువాచ। 14-29-22x(7835)
అక్షరం చ క్షరం చైవ ద్వైధీభావోఽయమాత్మనః।
అక్షరం తత్ర సద్భావః స్వభావః క్షర ఉచ్యతే॥ 14-29-22(93207)
ప్రాణో జిహ్వా మనః సత్త్వం సద్భావో రజసా సహ।
భావైరేతైర్విముక్తస్య నిర్ద్వంద్వస్య నిరాశిషః॥ 14-29-23(93208)
సమస్య సర్వభూతేషు నిర్మమస్య జితాత్మనః।
సమంతాత్పరిముక్తస్య న భయం విద్యతే క్వచిత్॥ 14-29-24(93209)
అధ్వర్యురువాచ। 14-29-25x(7836)
సద్భిరేవేహ సంవాదః కార్యో మతిమతాంవర।
భవతో హి మతం శ్రుత్వా ప్రతిభాతి మతిర్మమ॥ 14-29-25(93210)
భగవన్భగవద్బుద్ధ్యా ప్రతిబుద్ధో బ్రవీంయహం।
వ్రతం మంత్రకృతం కర్తుర్నాపరాధోస్తి మే ద్విజ॥ 14-29-26(93211)
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। 14-29-27x(7837)
ఉపపత్త్యా యతిస్తూష్ణీం వర్తమానస్తతః పరం।
అధ్వర్యురపి నిర్మోహః ప్రచచార మహామఖే॥ 14-29-27(93212)
ఏవమేతాదృశం మోక్షం సుసూక్ష్మం బ్రాహ్మణా విదుః।
విదిత్వా చానుతిష్ఠంతి క్షేత్రజ్ఞేనార్థదర్శినా॥ ॥ 14-29-28(93213)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేదికపర్వణి అనుగీతాపర్వణి ఏకోనత్రింశోఽధ్యాయః॥ 29 ॥

Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Footnotes
7-29-2 సర్వానేతాంద్వేష్టి చైవ స్వభావ ఇతి క.ట.పాఠః। జంతుదేహానిహైత్యేతి క.ట.పాఠః॥ 7-29-3 నాస్తి శక్యః కథంచిదితి క.ట.థ.పాఠః॥ 7-29-12 అత్ర త్వాం మన్యతాం భ్రాతా పితా మాతా సఖేతి చ। మంత్రయస్వైనమున్నీయ పరవంతం విశేషత ఇతి ఝ.ద.పాఠః॥ 7-29-19 భూమేరితి నానుపహత్య భూతాని భోగః సంభవతీతి న్యాయాజ్జీవతోఽపరిహార్యైవ హింసేత్యర్థః॥ 7-29-21 కిం కథం త్వం మన్యసేఽహింసామితి శేషః॥ 7-29-26 మతం మంతుం క్రతుం కర్తుమితి థ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.